Częścią tego projektu będzie tzw. cyfrowy bliźniak. - Z jego pomocą możemy opracować spersonalizowane leczenie w postaci nowego trybu życia - mówi prof. Carsten Carlberg.
Ten artykuł czytasz w ramach bezpłatnego limitu

Chcesz dostawać mailem najważniejsze informacje z Olsztyna? Zapisz się na nasz bezpłatny newsletter. Prześlij go także rodzinie i znajomym.

- Na stan naszego zdrowia mają wpływ dwa komponenty, w dwudziestu procentach są to otrzymane w spadku po naszych rodzicach geny, z którymi niewiele możemy zrobić. Pozostałe osiemdziesiąt procent to epigeny, które potrafimy kontrolować za pomocą odżywiania, ruchu i szeroko pojętego stylu życia. Powinniśmy zatem skupić się na tym, na co mamy faktyczny wpływ, bo aż 80 proc. naszego zdrowia jest tylko w naszych rękach - sugerował prof. Carsten Carlberg, światowej klasy biochemik w badaniach nad witaminą D, który w środę wziął udział w konferencji prasowej zorganizowanej przez Instytut Rozrodu Zwierząt i Badań Żywności PAN w Olsztynie.

Spersonalizowana suplementacja wit. D

Niemiecki specjalista znalazł się tam nieprzypadkowo, ponieważ olsztyński ośrodek naukowy poinformował o planach powołania interdyscyplinarnego Centrum Doskonałości w obszarze nutrigenomiki, które zajmie się badaniem wpływu odżywiania na nasze predyspozycje do chorób dietozależnych, takich jak cukrzyca czy otyłość. Na jego czele stanie właśnie Carlberg.

Profesor jest obecnie na etapie kompletowania zespołu badawczego: dwóch osób na stanowiska typu post-doc oraz trójki doktorantów. Pierwszym celem badawczym grupy będzie analiza wpływu witaminy D i innych związków odżywczych na zmiany w komórkach i tkankach (a dokładnie w ich transkryptomie i epigenomie) u osób zdrowych i zagrożonych rozwojem stanów chorobowych.

To właśnie Carlberg odkrył, że w zależności od sposobu reakcji na ekspozycję na wit. D ludzi można zakwalifikować do trzech grup: słabo, średnio i silnie reagujących. Wskazał tym samym, że suplementacja tym związkiem powinna być ściśle spersonalizowana, ponieważ ma on wpływ nie tylko na zdrowie kości, ale i na prawidłowe funkcjonowanie układu odpornościowego, a więc na profilaktykę chorób metabolicznych, nowotworów czy ochronę przed zachorowaniem na SARS-CoV-2

Cyfrowe bliźniaki i historia lotnictwa

Zespół Carlberga podejmie się także opracowania tzw. cyfrowych bliźniaków, czyli modeli prawdziwych osób, na których za pomocą symulacji komputerowej będzie mógł prowadzić testy interwencji związanych z doborem diety, aktywnością fizyczną i stosowaniem leków pod konkretnego człowieka.

- Wszyscy wiemy, jak wygląda piramida żywieniowa, ale czy jest ona właściwa dla każdego człowieka? Nie. Każdy z nas ma inne potrzeby, inne predyspozycje - tłumaczył Carlberg. - Za pomocą cyfrowego bliźniaka możemy opracować spersonalizowane leczenie w postaci nowego trybu życia - podkreślił.

Dzięki temu przykładowy Kowalski chory na otyłość będzie wiedział dokładnie, co i ile może zjeść, ile i jakiego ruchu powinien zażywać, jakie brać leki, ile spać itd.

- Za analogię - dodał profesor - niech posłuży historia lotnictwa. Na początku ubiegłego wieku ludzie opracowując prototypy samolotów działali na chybił trafił, a o tym, czy podejmowali słuszne decyzje konstrukcyjne, dowiadywali się w trakcie pierwszego lotu, który mógł się zakończyć zarówno spektakularnym sukcesem, jak i tragicznym wypadkiem. Obecnie jest to nie do pomyślenia. Inżynierowie dopracowują każdy element samolotu w cyfrowej przestrzeni i tam też dokonują prób. Pilot, który prowadzi dziewiczy lot, siada tak naprawdę za sterami wielokrotnie przetestowanej maszyny. Chcemy, by nasz cyfrowy bliźniak działał podobnie.

Olsztyńska nauka chce zerwać ze stereotypami

Finansowanie zespołu badawczego jest możliwe dzięki pieniądzom z europejskiego grantu ERA Chairs H2020 WELCOME2 w wysokości 2,5 mln euro. - Ten sześcioletni projekt bardzo wzmocni możliwości badawcze całej naszej placówki. Za jego sprawą chcemy zerwać ze stereotypem, że Olsztyn jest na peryferiach ważnych wydarzeń naukowych, które się dzieją w Polsce - stwierdził Mariusz Piskuła, dyrektor Instytutu Rozrodu Zwierząt i Badań Żywności PAN w Olsztynie. I dodał, że instytut jest jednym z dwóch w Polsce i dwudziestu w Europie, które otrzymały ten prestiżowy grant w ostatnim konkursie.

Obecny na konferencji marszałek województwa Gustaw Marek Brzezin podkreślił z kolei, że projekt jest "mocno skorelowany ze strategią rozwoju województwa". - Od lat z dużym powodzeniem realizujemy inteligentną specjalizację, jaką jest "zdrowa żywność", w którą inicjatywa interdyscyplinarnego Centrum Doskonałości doskonale się wpisuje. Poza tym nakłada się ona także na duże wyzwanie dla regionu, jakim jest wprowadzenie kolejnej - czwartej specjalizacji [oprócz wspomnianej "zdrowej żywności" są jeszcze: "ekonomia wody" i "drewno" - red.] - zwanej na razie roboczo "zdrowym życiem".

Przy tej okazji marszałek przypomniał także o budowie nowej siedziby olsztyńskiego PAN, która powstaje przy Parku Naukowo-Technologicznym. Koszt tej inwestycji to (wraz z wyposażeniem) ponad 95 mln zł. Obiekt ma być ukończony we wrześniu 2023 r.

Nutrigenomics - Era Chair - Welcome2
Nutrigenomics - Era Chair - Welcome2  Logotypy: PAN

Czytaj ten tekst i setki innych dzięki prenumeracie
Wybierz prenumeratę, by czytać to, co Cię ciekawi 
Wyborcza.pl to zawsze sprawdzone informacje, szczere wywiady, zaskakujące reportaże i porady ekspertów w sprawach, którymi żyjemy na co dzień. Do tego magazyny o książkach, historii i teksty z mediów europejskich.
Więcej
    Komentarze
    Zaloguj się
    Chcesz dołączyć do dyskusji? Zostań naszym prenumeratorem
    Bardzo ciekawy temat, powodzenia w badaniach
    już oceniałe(a)ś
    0
    0