Ten artykuł czytasz w ramach bezpłatnego limitu

Rozpoczął się Powszechny Spis Rolny, którym swoim zasięgiem obejmie cały kraj. W województwie warmińsko-mazurskim do spisania jest ponad 51 tys. gospodarstw.

Co to spis rolny?

Czym właściwie jest Powszechny Spis Rolny?To największe i najbardziej złożone przedsięwzięcie realizowane przez służby statystyki publicznej w zakresie badań rolniczych w Polsce – mówi „Wyborczej Olsztyn” Alina Dejneka z Urzędu Statystycznego w Olsztynie. – Jest badaniem pełnym obejmującym wszystkie gospodarstwa rolne w Polsce. Obejmie zarówno osoby fizyczne (gospodarstwa indywidualne), jak i osoby prawne oraz jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej. Zakres, formę i tryb przeprowadzenia spisu, tryb prac związanych z przygotowaniem i opracowaniem wyników spisu reguluje Ustawa o powszechnym spisie rolnym w 2020 r.

Kogo dotyczy?

Obowiązkowi Powszechnego Spisu Rolnego podlegają gospodarstwa, które 1 czerwca prowadziły działalność rolniczą. A zatem zajmowały się np. uprawą roślin (dotyczy wszystkich upraw rolnych, w tym grzybów jadalnych, warzywnictwa i ogrodnictwa, szkółkarstwa, hodowli i nasiennictwa roślin rolniczych oraz ogrodniczych).
Działalność rolnicza to też naturalnie chów i hodowla zwierząt gospodarskich, tj. bydła, owiec, kóz, koni, świń, drobiu, królików i innych zwierząt futerkowych czy zwierząt dzikich utrzymywanych w warunkach fermowych (np. dziki, sarny, daniele, lamy) oraz pszczół – wymienia Alina Dejneka.
Należy podkreślić, że spisowi podlegają również gospodarstwa rolne nietowarowe, czyli nieprowadzące sprzedaży wytworzonych produktów rolnych i zwierząt gospodarskich. To takie miejsca, które coś produkują wyłącznie na swój użytek lub których działalność rolnicza ogranicza się wyłącznie do utrzymywania gruntów rolnych, już niewykorzystywanych do celów produkcyjnych, w dobrej kulturze rolnej.

Spisowi podlegają gospodarstwa indywidualne, prowadzone przez osoby fizyczne oraz gospodarstwa prowadzone przez osoby prawne lub jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej.

Główne cele

Po co są te wszystkie działania?Głównym celem Powszechnego Spisu Rolnego jest zapewnienie bazy informacyjnej o gospodarstwach rolnych i związanych z nimi gospodarstwach domowych, koniecznej dla realizacji krajowej, regionalnej i lokalnej polityki rolnej i społecznej na wsi – wyjaśnia Alina Dejneka. – Spisy rolne jako jedyne do tej pory rolnicze badania statystyczne dają możliwość zebrania wielu danych i ich prezentowania na poziomie najniższego poziomu podziału terytorialnego, czyli gminy.

W spisie nie ma pytań o majątek rolników, nie będą też zbierane dane o zarobkach rolników czy wartości przychodów.

Warto wiedzieć, że spis rolny jest prowadzony w Polsce w tym samym terminie i w tym samym zakresie tematycznym, co w innych państwach członkowskich Unii Europejskiej. Przekazane dane umożliwią więc ich porównanie z gospodarstwami w innych krajach. – Będą m.in. podstawą negocjacji z UE w sprawie wielkości i kierunków przydziału dopłat dla rolnictwa – zwraca uwagę przedstawicielka olsztyńskiego urzędu statystycznego. – Uzyskane dane umożliwią również kształtowanie unijnych polityk w zakresie środowiska, łagodzenia zmian klimatu oraz wdrażanie niektórych celów zrównoważonego rozwoju.
Informacje pozyskane w Powszechnym Spisie Rolnym pozwolą ponadto na dogłębną analizę zmian, jakie zaszły w rolnictwie od 2010 r. Wtedy był bowiem pierwszy taki spis.

Rachmistrzowie

Metodą obowiązkową w Powszechnym Spisie Rolnym 2020 jest tzw. samospis internetowy poprzez formularz na stronie: spisrolny.gov.pl. Jeśli ktoś jednak nie ma internetu lub nie może wypełnić formularza, to może to zrobić przez telefon lub skorzystać z pomocy rachmistrzów. – Do zbierania danych w PSR 2020 metodą wywiadu bezpośredniego na terenie województwa warmińsko-mazurskiego przewidziano 182 rachmistrzów terenowych – informuje Alina Dejneka. – W tym tygodniu zakończyliśmy drugi etap ich szkolenia. Mamy nadzieję, że osoby te przystąpią 1 października do realizacji wywiadów.
Rachmistrzowie będą realizowali wywiady w terenie jednak wyłącznie, jeśli pozwoli na to sytuacja epidemiczna w kraju, przy zachowaniu wszelkich zasad bezpieczeństwa sanitarnego.
Przypomnijmy na koniec, że czynna jest infolinia spisowa o numerze 22 279 99 99, gdzie można dzwonić w przypadku jakichkolwiek pytań lub wątpliwości dotyczących spisu rolnego. Można tam też uzyskać pomoc w wypełnieniu formularza spisowego, zweryfikować tożsamość rachmistrza terenowego oraz upewnić się, czy dane gospodarstwo jest objęte obowiązkiem spisowym, lub zgłosić fakt, że już nie prowadzimy gospodarstwa rolnego.

Przydatne informacje

Spis rolny jest obowiązkowy i obejmie zasięgiem cały kraj.

Spisz się przez internet

Powszechny Spis Rolny 2020 przeprowadzany jest od 1 września do 30 listopada. Dotyczy wszystkich gospodarstw wg stanu na 1 czerwca 2020 r.
Metodą obowiązkową w Powszechnym Spisie Rolnym 2020 jest tzw. samospis internetowy poprzez formularz na stronie: spisrolny.gov.pl (przejdź do wypełnienia samospisu).
Warto podkreślić, że dla użytkowników gospodarstw rolnych, którzy dokonają samospisu, przewidziany jest udziału w losowaniu cennych nagród w postaci laptopów, tabletów i przenośnych dysków twardych.
Osoby, które nie mają internetu, mogą skorzystać z pomocy najbliższego urzędu gminy lub urzędu statystycznego. Każda z tych placówek została zobowiązana do udostępnienia miejsca do samospisu dla rolników.
Zwracamy uwagę, że niektóre urzędy – w związku ze stanem epidemicznym w kraju – mogą mieć zmienione godziny pracy lub ograniczone kontakty bezpośrednie z interesantami. Wcześniej najlepiej skontaktować się z urzędem w celu umówienia wizyty.

Telefon lub rachmistrz

Rolnicy, którzy nie posiadają dostępu do internetu lub mają trudności z wypełnieniem formularza, mogą skorzystać również z metody samospisu przez telefon, dzwoniąc na infolinię spisową, tel. 22 279 99 99 (opłata za połączenie zgodna z taryfą operatora), wybierając opcję „Spisz się przez telefon”.
Z użytkownikami gospodarstw rolnych, którzy nie spiszą się samodzielnie, skontaktują się rachmistrzowie spisowi:

  • telefonicznie, w celu przeprowadzenia spisu w wywiadzie telefonicznym (od 16 września do 30 listopada),
  • bezpośrednio (od 1 października do 30 listopada) w miejscu dogodnym dla użytkownika gospodarstwa rolnego, w zależności od stanu zagrożenia pandemicznego.

W przypadku rachmistrzów znów pomocna będzie infolinia, gdyż łatwo możemy w ten sposób potwierdzić, w razie ewentualnych wątpliwości, ich tożsamość.
Po wyborze numeru wewnętrznego „1” infolinia spisowa będzie oferowała dwa kanały obsługi:

  1. Spisz się przez telefon,
  2. Weryfikacja rachmistrza i informacje o PSR 2020.

Konsultanci infolinii spisowej są dostępni przez siedem dni w tygodniu w godzinach 8-20. Po godzinach pracy infolinii spisowej, uruchomiony zostanie automatyczny system informacji statystycznej.

JAKIE DANE SĄ ZBIERANE?

Są one ujęte w 11 działach:

I. Użytkowanie gruntów,

II. Powierzchnia zasiewów i inna,

III. Zwierzęta gospodarskie,

IV. Nawożenie,

V. Ochrona roślin,

VI. Budynki gospodarskie,

VII. Maszyny i urządzenia rolnicze,

VIII. Działalność gospodarcza,

IX. Struktura dochodów,

X. Aktywność ekonomiczna,

XI. Chów i hodowla ryb.

Dniem referencyjnym spisu jest 1 czerwca 2020 r. Jednak część danych, ze względu na ich specyfikę dotyczy ostatniego roku, kończącego się w dniu referencyjnym badania, tj. od 2 czerwca 2019 r. do 1 czerwca 2020 r. włącznie.

W dziale „Aktywność ekonomiczna”, w części dotyczącej aktywności bieżącej, okresem referencyjnym jest dodatkowo tydzień kończący się w dniu referencyjnym badania, tj. od 26 maja do 1 czerwca.

W spisie nie ma pytań o majątek rolników, nie będą też zbierane dane o zarobkach rolników czy wartości przychodów. Są pytania o powierzchnię gruntów i liczbę zwierząt gospodarskich, uprawy rolne i ogrodnicze. Zbierane są dane o liczbie ciągników, maszyn rolniczych i budynków gospodarskich, ale tylko tych związanych z prowadzoną produkcją rolniczą.

Opieka merytoryczna: Alina Dejneka i Elżbieta Lorek z Urzędu Statystycznego w Olsztynie

Bieżące informacje nt. PSR 2020: spisrolny.gov.pl.

Artykuł otwarty w ramach bezpłatnego limitu

Wypróbuj prenumeratę cyfrową Wyborczej

Nieograniczony dostęp do serwisów informacyjnych, biznesowych,
lokalnych i wszystkich magazynów Wyborczej.